محمد يوسف حريرى

380

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

مىداشتند ، يا تجسم دوستى و خداى مودت بود . ( الاصنام - قاموس قرآن - تلبيس ابليس ، ص 43 ) ودود إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ ( هود - 9 ) دوستدار . مهربان . دوستدار مطيعان . از اسماى صفات الهى است ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 90 و 152 ) ورد ( و ) جزئى از قرآن كه انسان در هر شب به قرائت آن قيام كند . جزوى از قرآن مجيد ( و ادعيه و جز آن ) كه شخص همه روزه مىخواند . ( لغت‌نامه ) وزر ( و ) وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ( انعام - 164 ) به معنى ثقل و سنگينى و عموما به سنگينىهاى معنوى گفته مىشود ، مانند آثار گناه و مسئوليت و تعهد . و اغلب در مورد گناهكار به كار رفته كه بار سنگينى است بر گردن او ، ولى و در غير گناه نيز آمده است . ( فرهنگ پرتوى از قرآن - فرهنگ علم كلام ) وزن اعمال وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ( اعراف - 8 ) صريح آيات قرآن ( زلزله 7 و 8 - انبياء 47 - لقمان 16 ) است كه اعمال انسان اعم از نيك و بد براى وزن‌اند حتى اگر به قدر دانهء خردل باشد . و نيز قرآن مجيد ( در سورهء كهف - 105 ) مىفرمايد كه براى اعمال نيك كفار توزينى برپا نمىشود ، زيرا نيّت و خواست آنها اجر اخروى نبوده و فقط طالب پاداش دنيا بوده‌اند و به آن نيز اغلب رسيده‌اند . و اين‌كه اعمال در روز قيامت با چه چيز و كدام وزنه توزين خواهند شد ، طبق روايت ، موازين انبيا و اوصيا هستند . ( قاموس قرآن ) وسيع‌ترين آيه قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ( زمر - 53 ) - محتواى آيه حاكى از رحمت واسعه و شامله خداوندى است و حضرت امير ( على عليه السلام ) مىفرمايد « در قرآن وسيع‌تر از آن نداريم » ( دانستنىهايى از قرآن كريم - ش 5 - ص 65 ) وسيله ( و ل ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ ( مائده - 35 ) رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود : براى من از خداوند وسيله را مسئلت كنيد كه درجه‌اى است در بهشت كه تنها از بندگان خدا به آنجا مىرسد ، و من اميدوارم كه همان بنده باشم . ( مجمع البيان ، ج 7 ، ص 22 ) وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ . ( آل عمران - 159 ) با توجه به عدم تنافى اصل مشورت با عصمت و قدرت تدبير پيامبر ، گفته‌اند مشورت در امور مربوط به دنيا بوده است و به دليل : 1 . احترام به افكار مسلمين . 2 . جلب قلوب مسلمين و هماهنگى با آنها در امور . 3 . امتحان امت و مشخص نمودن ناصح و غير ناصح و مسلم واقعى و منافق به وسيلهء مشورت از يكديگر براى مسلمانان . 4 . مشورت به عنوان يك اصل و دستور اسلامى در ميان مسلمين بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نيز مورد عمل باشد . ( مكتب اسلام - ش 431 - ص 37 ) وصل ( و ) ضد وقف است . نزد قراء عدم فصل باشد .